Kookboekpraatjes vullen gaatjes!




Ik heb in even dubio gestaan of ik dit stukje de titel "Frete!" mee kon geven, als in "niet te frete", misschien de meest gehoorde uitspraak van culinaire tinnegieters en smaakgehandicapte gourmets. Gekozen heb ik uiteindelijk voor het "nette" woord, omdat ik de Google zoekmachines niet in de war wil brengen. Wie wel in de war zijn, zijn wijzelf. Door media en Internetgebruikers constant gevoed met dubieuze informatie, geloven wij allemaal in meerdere of mindere mate in sprookjes en mythes, die aangedikt en opgeblazen de ronde blijven doen in eindeloze, bijna onbreekbare cirkels. Dat kan van alles zijn: de maanlanding die nooit plaatsgevonden heeft, behalve in een grote filmstudio in Arizona, de C.I.A., die de Twin Towers hebben opgeblazen om interne politieke redenen, de onuitroeibare, meestal zelfdienende mening, dat roken echt niet slecht voor je is en, last but not least, de hardnekkige berichten dat zoetmiddelen kankerverwekkend zijn. Daarnaast denk ik altijd meteen aan Erich von Däniken en zijn theorieën over Zuid-Amerikaanse landingsbanen voor vliegende schotels, pseudo-wetenschap waarmee hij miljoenen boekjes wist te verkopen. Ons voedsel is eveneens een grote bron van verwrongen prietpraat en verleuterde waarheden. In Groot-Brittannië worden per week op de publieke omroepnetten alleen al, meer dan 40 culinaire tv-programma's uitgezonden. Daarnaast wordt een groot aantal culibladen op de markt gebracht, die gretig aftrek vinden. In Nederland zal dat wat minder zijn, (in het kleinere Portugal tenminste een dozijn), maar net als in Groot-Brittannië verandert er uiteindelijk maar weinig aan gewoonten, vooroordelen en misvattingen waar het over voedsel gaat. Een greep uit de onzin die je regelmatig tegenkomt? Alsjeblieft:

- vlees moet mooi roodgekleurd zijn om vers, dus lekker, te zijn.
(Wie ooit goed afgehangen, gekoeld vlees heeft gegeten, b.v. in de V.S., met de typische donkere, paarse bloedkleur, weet wel beter en betaalt er zelfs graag extra voor).

- de "bestraling" van voedsel in de magnetron is gevaarlijk voor de gezondheid.
(Bestraling? Ja, en mijn auto rijdt op pindakaas. Een magnetron heeft niets met bestraling te maken).

- E-nummers in voedsel zijn gevaarlijk, kunstmatig en moeten gemeden worden.
(Een oproerargument dat net zo gevaarlijk-onwaar is als de veronderstelling dat er géén chemicaliën zitten in homeopathische producten of bedervend voedsel. Of dat weegbree dus gezond is. Mensen die deze stelling ondersteunen zijn vaak gek op mooi (chemisch roodgekleurd) vers vlees).

- ons voedsel was vroeger beter én smakelijker.
(Het zich immer vergrotende vers-aanbod op iedere groentemarkt, in ieder seizoen, bewijst dat dit flauwe kul is. Wie verlangt b.v. vandaag de dag nog midwinter naar een spruitende, zompige aardappel uit de schuur, bewaard onder hooi? Of een wormstekig, rimpelig appeltje uit de zandkist van oma's zolder? Dan moet je ook niet zeuren dat de appels die je in de winter koopt niet rijp geplukt zijn of uit een met (ongevaarlijk!) gas gevuld koelhuis komen).

- ouderwetse recepten en bereidingsmethoden zijn smakelijker dan moderne.
(Lees het huishoudschool kookboek van oma of overgrootmoeder eens zorgvuldig na: weinig kruiden of specerijen, veel ingrediënten die gebruikt werden waren gedroogd, ingelegd of met nog meer vermaledijde chemicaliën gepreserveerd. Deze hadden weinig originele smaak of voedingswaarde over toen ze op tafel kwamen. Om niet te spreken over kooktijden van hier tot St. Juttemis. Ons voedsel is, in zijn algemeenheid, nog nooit zo goed, zo lekker, zo vers, of zo verantwoord bewaard (diepvries b.v.) beschikbaar geweest. Een ander opvallend, vreemd fenomeen van Nederlandse (huishoudschool) kookboeken tussen 1880 en 1950, is het frequente gebruik van het calvinistische woord "zuinig", dat belangrijker schijnt te zijn dan "lekker").

Let wel, ik distantieer mij in mijn stelling van kant-en-klare producten gemaakt van minderwaardige grondstoffen, zoals separatorvlees voor o.a. worst en frikandel, onnodig en teveel zout, suiker, vet en andere omzetvergrotende grondstoffen als water en goedkope vulmiddelen. Maar dan spreken we over smaak. En over smaak valt niet te twisten.

Haring anders
Over smaak valt niet te twisten. Hollandse haring is lichtjaren jaren anders dan Scandinavische haring, zoals veel Nederlanders met de komst van de IKEA voedselwinkel zelf hebben kunnen vaststellen. Ook in Portugal zijn Deense en Zweedse haringhappen bij IKEA, en tegenwoordig regelmatig bij Aldi en Lidl, te koop. Vóór die tijd moesten de echte liefhebbers, die wel eens wat anders wilden, zoals Darius en zijn gasten, zich behelpen met zure haring of gedemonteerde rolmopsen, die wél lokaal te krijgen waren. Mijn eigen receptjes waren gebaseerd op het "ontzuren" in witte wijn en voor een dag of twee marineren in een geschikt smaakmakend mengsel, op basis van ervaring en traditionele receptuur. Tegenwoordig gebruik ik voor de niet zo nieuwe haring, die ik soms vacuüm verpakt uit Nederland meeneem, het volgende recept dat ik ooit ergens uitgeknipt heb.

Mix 1 deel Deense aquavit (Aalborg) of Korenwijn of Jenever, 1 deel wittewijnazijn, 2 delen olijfolie, een half deel witte suiker, gesnipperde ui naar smaak, wat zout, wat gekneusde (vierseizoenen) peperkorrels en een bosje gehakte dille. Marineer hierin een paar eind van het seizoen haringen (voor de vroege, groene is dit moord!) in de koelkast voor een uurtje of wat, alvorens op roggebrood of toast te eten. Zorg dat de haringen ruim in de marinade liggen en zo nu en dan gekeerd worden.



>> Tallyman (1)
Saviem/Renault: Solex (1) <<
Plaats een reactie

Kwaedwil 08-04-2013 10:22
Ben het ook helemaal met je eens, men moet überhaupt niet zo zeuren!
Waar ik het trouwens 100% niet mee eens ben is het stukje frikandel (maar zoals je zelf al zei, dat is een smaakkwestie (B) ) en Erich von Däniken; je hoeft niet alles te geloven wat hij schrijft maar hij laat je wel anders denken over onze herkomst, hoe we geschiedenis schrijven, godsdienst/religie, en de al oude vraag of we alleen zijn in het helal. Verder ben ik helemaal geen fan hoor ;)
Kwade man! Alles wat von D schrijft heeft hij uit z'n duim gezogen. Jouw mentale link naar "onze" religie en geschiedenis leg ik absoluut niet. Ik zie alleen een link naar Star Trek (waar ik alleen in geloof tijdens het kijken) en mijn eigen fantasie. Maar je bent uiteraard vrij te denken wat je wil. Daarom plaats ik hier ook je website voor mensen die geïnteresseerd zijn: www.ufomeldpunt.nl
Groet, Darius.
Ut'Haasje 04-04-2013 08:56
Ja, en zo ist maar net. Gelijk heb je Darius. Met al die programma's is het nog steeds zo dat de helft van de Nederlanders een gehaktbal eten op woensdag-gehaktdag en dat verreweg de meeste daarvan gemaakt worden op de manier die generaties lang in de familie gebruikelijk was. Vaker onsmakelijk dan smakelijk in mijn ervaring. Over smaak valt echter niet te twisten, zoals je zelf al opmerkte. Kusje van Uti de Haas
Kusje terug. Ik weet zeker dat als je in Nederland een wedstrijd zou uitschrijven voor de beste en meest geïnspireerde gehaktbalrecepten je een dik kookboek kunt vullen. Laatst keeg ik ergens een bal met een grote zoete halfgedroogde abrikoos in het centrum met een laagje gesmolten kaas eromheen. Heerlijk. D.
Peter 31-03-2013 16:48
Ik heb er weer van genoten, al lurkend aan mijn met zoetjes op smaak gebrachte espresso... ;-)

Thanks!
Kun je niets van krijgen behalve slapeloosheid van de koffie: die zit trouwens vol met chemicaliën maar is 100% natuurlijk. Ra, ra,... :-) Darius
 
1-3 van de 3